Tiểu đường là gì?
Tiểu đường là một bệnh chuyển hóa mãn tính do cơ thể không thể tạo ra đủ insulin hoặc không sử dụng được insulin, dẫn đến lượng đường trong máu quá cao. Insulin là một hormone được sản xuất bởi tuyến tụy, giúp đường từ thực phẩm đưa vào máu đi vào các tế bào để sản xuất năng lượng.
Có hai loại tiểu đường chính:
- Tiểu đường týp 1: Ở tiểu đường týp 1, cơ thể không thể sản xuất insulin. Đây là loại tiểu đường thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng cũng có thể xảy ra ở người lớn.
- Tiểu đường týp 2: Ở tiểu đường týp 2, cơ thể không thể sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng được insulin. Đây là loại tiểu đường phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các trường hợp tiểu đường.
Ngoài ra, còn có một số loại tiểu đường khác ít phổ biến hơn, bao gồm:
- Tiểu đường thai kỳ: Đây là loại tiểu đường xảy ra trong thời kỳ mang thai.
- Tiểu đường do thuốc: Đây là loại tiểu đường do sử dụng một số loại thuốc, chẳng hạn như corticosteroid và thuốc chống loạn thần.
- Tiểu đường di truyền: Đây là loại tiểu đường do đột biến gen di truyền gây ra.
Triệu chứng của tiểu đường
Triệu chứng của tiểu đường có thể bao gồm:
- Đi tiểu thường xuyên
- Khát nước nhiều
- Đói bụng liên tục
- Giảm cân không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi
- Mờ mắt
- Hở loét lâu lành
- Nhiễm trùng da và đường tiết niệu tái phát
Chẩn đoán tiểu đường
Để chẩn đoán tiểu đường, bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng của bạn và thực hiện các xét nghiệm máu, bao gồm:
- Xét nghiệm đường huyết lúc đói: Xét nghiệm này đo lượng đường trong máu của bạn sau khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ.
- Xét nghiệm đường huyết sau khi ăn: Xét nghiệm này đo lượng đường trong máu của bạn 2 giờ sau khi ăn.
- Xét nghiệm A1C: Xét nghiệm này đo lượng đường trung bình trong máu của bạn trong 2-3 tháng qua.
Điều trị tiểu đường
Mục tiêu điều trị tiểu đường là kiểm soát lượng đường trong máu ở mức gần với mức bình thường. Điều này có thể được thực hiện bằng cách:
- Sử dụng thuốc tiểu đường: Thuốc tiểu đường có thể giúp cơ thể sản xuất insulin, sử dụng insulin tốt hơn hoặc làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu.
- Ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít chất béo và đường. Tránh ăn các loại thực phẩm nhiều đường và chất béo.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục giúp cơ thể sử dụng insulin tốt hơn và làm giảm lượng đường trong máu.
- Giảm cân: Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giúp cải thiện tình trạng tiểu đường.
- Kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên: Kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên giúp bạn theo dõi tình trạng bệnh và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết.
Biến chứng của tiểu đường
Nếu tiểu đường không được điều trị đúng cách, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm:
- Bệnh tim
- Đột quỵ
- Bệnh thận
- Bệnh thần kinh
- Bệnh mắt
- Bệnh mạch máu ngoại biên
- Nhiễm trùng
Phòng ngừa tiểu đường
Không có cách nào chắc chắn để phòng ngừa tiểu đường, nhưng bạn có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:
- Ăn uống lành mạnh
- Tập thể dục thường xuyên
- Giữ cân nặng khỏe mạnh
- Không hút thuốc
- Kiểm soát huyết áp cao và cholesterol cao
- Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường, hãy nói chuyện với bác sĩ về những cách để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Ngoài những thông tin trên, còn một số thông tin khác liên quan đến bệnh tiểu đường:
- Tiểu đường là một trong những bệnh mãn tính phổ biến nhất trên thế giới. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), vào năm 2021, có khoảng 537 triệu người mắc bệnh tiểu đường trên toàn thế giới. Con số này dự kiến sẽ tăng lên 643 triệu vào năm 2030 và 783 triệu vào năm 2045.
- Tiểu đường là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 9 trên thế giới. Vào năm 2021, ước tính có khoảng 6,7 triệu người tử vong do tiểu đường.
- Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận, mù lòa và cắt cụt chi ở người lớn.
-
Tiểu đường có thể gây ra nhiều biến chứng khác nhau, bao gồm:
- Bệnh tim mạch: Tiểu đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như đau tim, đột quỵ và bệnh động mạch ngoại biên.
- Bệnh thận: Tiểu đường có thể gây tổn thương thận, dẫn đến suy thận.
- Bệnh thần kinh: Tiểu đường có thể gây tổn thương thần kinh, dẫn đến tê bì, ngứa ran, đau đớn và các vấn đề về tiêu hóa.
- Bệnh mắt: Tiểu đường có thể gây tổn thương mắt, dẫn đến mờ mắt, mất thị lực và thậm chí là mù lòa.
- Nhiễm trùng: Tiểu đường làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến người bệnh dễ bị nhiễm trùng hơn.
-
Tiểu đường có thể được kiểm soát bằng cách:
- Sử dụng thuốc tiểu đường: Thuốc tiểu đường có thể giúp cơ thể sản xuất insulin, sử dụng insulin tốt hơn hoặc làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu.
- Ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít chất béo và đường. Tránh ăn các loại thực phẩm nhiều đường và chất béo.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục giúp cơ thể sử dụng insulin tốt hơn và làm giảm lượng đường trong máu.
- Giảm cân: Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giúp cải thiện tình trạng tiểu đường.
- Kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên: Kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên giúp bạn theo dõi tình trạng bệnh và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết.
Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh tiểu đường, hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.