Logo Cung Cấp
Gọi rừng trong phố

Gọi rừng trong phố

1 tháng trước www.qdnd.vn

Đi đến vùng cuối cánh đồng Trung Văn, thoảng trong mưa xuống, màu xanh rậm rạp ngả sẫm dần đang hiện lên lúp xúp. Rặng bạch đàn thẳng lối, những bờ cỏ cây bụi ven ao um tùm, như có mấy cành xoan, vài thân chuối cây đứng cây ngả, hình như tán lá nhãn rườm rà.


Tôi thấy cả những cây xà cừ sót lại, im lìm vươn cao che phủ. Đan chen, hỗn tạp, lẫn lộn trong vắng vẻ vùng ruộng vườn đã vài năm để không, dù ngay đối diện bên này đường là những ki ốt mới xây lại đều tăm tắp và con đường Sa Đôi mở rộng gấp rưỡi trải nhựa phẳng êm. Con đường mới khiến trong chốc lát ta có thể quên đi hình ảnh đá sỏi nham nhở, mưa xuống đường từng vùng thì thụt hồi nào. Lên phố rồi đấy, con đường Sa Đôi này và đường nhựa nhỏ cắt ngang cánh đồng từ phía cuối làng chạy về đây cũng đã có tên. Nhưng nhìn những vạt cỏ cây hoang dại, vẫn phảng phất một cảm giác rừng rú xưa cũ.

Minh họa: MẠNH TIẾN.

Không phải đợi lên núi thẳm phía rặng răng cưa xa mờ kia mà đứng ở đồng bằng vẫn có thể tìm ra, cảm nhận được phảng phất những hoang vu, rậm rạp. Dĩ nhiên vẫn là những cảm giác, cảm nhận, chứ không phải là thật nữa. Đó là khi ta lạc vào những vùng cây lá bên đường, trên đồng, trong vườn tược bạn bè và những vườn cây nhỏ trong phố xá. Lang thang qua những cánh đồng xuyên các làng La vùng Dương Nội, cảm giác như những mặt ruộng còn vồng lên gợi dáng nét gò đống, những mô, những ụ đất hồi nào chưa san phẳng làm đường sá.

Từ thôn Đa Sĩ nơi cuối Hà Đông đi ra cánh đồng, đã quang hẳn đi với đường nhựa nối sang khu đô thị mới Văn Phú, còn sót lại một hai gò đất cao xúm xít cây che phủ một tấm bia, một ban thờ người xưa xiêu vẹo. Dạo trước, hai con đường vuông góc với cầu Diễn song song nhau hai bên sông Nhuệ rợp những hàng cây và các vườn nhà um tùm. Đi vào mãi có cảm giác tối thẫm lại. Bây giờ thì không còn như thế nữa mà đã trở nên các phố ven sông lấp lánh đèn, nhà chen chúc, lô nhô nối về các tòa chung cư. Tìm cảm giác hoang sơ một chút, sẽ phải đi xa hơn, theo các đường làng cũ nay đã lên phố của phường mới Thụy Phương, Tây Tựu, Minh Khai, Liên Mạc... xuyên qua những ruộng hoa, men bờ mương gặp loáng thoáng một nhà nhỏ khuất trong lùm cây, thấy vắng xưa như đang bước về câu chuyện cổ.

Một lần, đi lên cầu vượt Liễu Giai, nhìn sang phải, tôi quá ngạc nhiên thấy một vườn cây gợi hình như cổ thụ. Bình thường ở dưới đường đâu có biết. Tiếc là ở cái vị trí rất nên làm công viên ấy, bây giờ cũng đã là nhà cao. Rồi từ những điểm giáp ngoại thành mà tiến vào trong nội đô dần, cũng có thể gặp những cảm giác ngun ngút xanh tươi khi đi trong vườn Bách Thảo, đi dưới vòm sấu, xà cừ hai bên hè phố kết liền nhau Phan Đình Phùng, đi những đường Hoàng Diệu, vào vườn hoa Lê-nin giữa hai phố Điện Biên Phủ-Trần Phú, vòng quanh khu vườn hoa Nhà kèn, vườn hoa Con cóc ở trên phía Hồ Gươm, rồi chạy quanh hồ Bảy Mẫu mà hào hứng với chuỗi xanh công viên Thống Nhất. Ngoài những vùng xanh đó, giờ cũng khó nhìn ra đâu được nhiều hơn những khu vực mà cây cối nội thành Hà Nội kết liền nhau thành những vùng, những mảng, để có thể trở nên không gian riêng cho cây, cho người. Để, nghĩ một cách hơi “xa xỉ”, có thể nơi ấy có “bầu khí quyển” riêng.

Lan man nghĩ mà mơ ước những công viên quốc gia đâu đó, như một cánh rừng nhỏ trong thành phố, là nơi “tuyệt đối thiên nhiên”, vẫn có chim và thú nhỏ về sống, có những không gian cho người dân đến dã ngoại, tranh thủ bù khoảng trống không khí sạch sau chuỗi ngày hít thở trong các khu công nghiệp, văn phòng khép kín, bệnh viện, siêu thị. Nếu như chúng ta lưu tâm gây dựng một công viên lớn cho thành phố, thì ngay từ bây giờ, cho đến dăm năm nữa chứ không phải chờ lâu, hẳn rằng thành quả sẽ trông thấy được. Sẽ thấy ở màu xanh cây bụi đang lan tràn, cây thân gỗ đang vươn tới. Ở niềm vui trẻ nhỏ được chạy nhảy trên đất, trên cỏ. Thấy ở niềm hạnh phúc những người đã từng trải được về gần với cây cối, mặt nước từ những tháng năm căn hộ cũ, khu phố hẹp, ngõ ngách chật chội...

Tôi mơ nhiều cây nữa cho Hà Nội, để người được cảm thấy trở về với rừng, thấy thiên nhiên không rời bỏ mình sau bao tháng năm người đã vì mải miết mưu sinh mà có lúc nhãng đi, để cỏ cây phải chịu nhiều vết thương, phải bị o ép mà dành chỗ cho bê tông, kim loại và lối sống nặng theo vật chất. Nhiều cây hơn nữa, nhiều dáng nét rừng xưa trong phố mới hơn nữa, nhiều nữa những vạt rừng mới đô thị, để lành lặn, khỏe mạnh hơn lá phổi lớn cho thành phố, để vùng xanh tươi thành nơi dưỡng tâm rèn tính cho những thế hệ người.

Tản văn của NGUYỄN QUANG HƯNG