Logo Cung Cấp
50 năm xây dựng và trưởng thành

50 năm xây dựng và trưởng thành

1 năm trước thanhtra.com.vn

'Suốt chặng đường 50 năm qua, Thanh tra Bộ Ngoại giao đã có những đóng góp tích cực vào công tác xây dựng ngành, xây dựng đội ngũ cán bộ 'vừa hồng, vừa chuyên', có phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị vững vàng'.


Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng chụp ảnh lưu niệm cùng cán bộ, nhân viên Thanh tra Bộ Ngoại giao. Ảnh: Thái Hải

Sự khẳng định đó của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã phần nào phản ánh được đạo đức, trình độ, chuyên môn của bộ tập thể, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động Thanh tra Bộ Ngoại giao trong 50 năm qua.

Những chặng đường lịch sử

Ngày 15/10/1969, Phó Thủ tướng Nguyễn Duy Trinh đã ký Quyết định số 204/CP của Hội đồng Chính phủ thành lập Ban Thanh tra thuộc Bộ Ngoại giao, chính thức khai sinh một đơn vị mới và đặt nền móng cho công tác thanh tra Ngoại giao.

Khi mới thành lập, biên chế khiêm tốn, chỉ một Trưởng Ban, một Phó Ban và 3-4 cán bộ, nhưng Ban Thanh tra Bộ đã đảm đương nhiều nhiệm vụ gần như hiện nay: Giúp Bộ trưởng tiến hành thanh tra các cục, vụ đơn vị và các đại sứ quán, tổng lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài, xem xét và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo (KN,TC) đối với cán bộ, nhân viên của ngành.

Bước sang những năm 1980, ngoài giải quyết vụ việc, công tác xây dựng ngành, xây dựng đơn vị, đào tạo, bồi dưỡng và quản lý cán bộ cũng được chú trọng. Về mặt hình thức, công tác thanh tra chủ yếu được kết hợp với hoạt động kiểm tra của Đảng ủy Bộ, Ban Cán sự Đảng ngoài nước, Vụ Cán bộ, Vụ Bảo vệ chính trị nội bộ. Công tác thanh tra chưa trở thành hoạt động thường xuyên, theo kế hoạch.

Sang thập niên 90, công tác thanh tra được nâng lên một tầm cao mới, Pháp lệnh Thanh tra được ban hành ngày 29/3/1990. Ban Thanh tra Bộ Ngoại giao được đổi tên thành Thanh tra Bộ Ngoại giao và chức danh Trưởng Ban Thanh tra được đổi thành Chánh Thanh tra. Nội dung thanh tra cũng có những bước đổi mới, ngoài kiểm tra việc tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ thanh tra, còn giúp các đơn vị và các cơ quan đại diện chấn chỉnh sai phạm của cá nhân, đồng thời hỗ trợ cho việc thắt chặt những quy định quản lý cán bộ và cơ quan, đơn vị.

Chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, công cuộc hội nhập của đất nước đã khiến hoạt động đối ngoại trở nên tấp nập ở các cấp, các ngành và ngày càng có sự tham gia tích cực của các đối tác ngoài Nhà nước. Thực tế này đặt công tác quản lý Nhà nước nói chung và công tác thanh tra trước nhiều nhiệm vụ và thách thức mới.

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái (bìa phải) tặng hoa chúc mừng 50 năm Ngày thành lập Thanh tra Bộ Ngoại giao. Ảnh: Thái Hải

Bước đi mới

Nghị định số 157/2006/NĐ-CP ngày 27/12/2006 và Nghị định số 17/2014/NĐ-CP ngày 11/3/2014 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Ngoại giao là những bước chuyển có ý nghĩa quan trọng, mở đầu và làm sâu sắc hơn cho công tác thanh tra chuyên ngành ngoại giao.

Quyết định số 1621/2008/QĐ-BNG ngày 23/6/2008 của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Bộ, đã định hình tổ chức bộ máy của Thanh tra Bộ gồm Phòng Tổng hợp và Phòng Thanh tra, Tiếp công dân và Giải quyết KN,TC.

Ngoài Thanh tra Bộ, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài là cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành ngoại giao trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Thông tư 06/2016/TT-BNG ngày 11/11/2016 của Bộ Ngoại giao đã cụ thể hóa 10 nội dung thanh tra chuyên ngành, là cơ sở pháp lý quan trọng để các Sở Ngoại vụ triển khai công tác thanh tra chuyên ngành tại địa phương.

“Đây là bước tiến quan trọng của công tác thanh tra ngoại giao, đánh dấu bước đi lên chính quy với quy định cụ thể về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ và cách thức hoạt động, nội dung thanh tra và trang phục thanh tra chuyên ngành ngoại giao. Đây cũng là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên đề cập và quy định rõ chức năng thanh tra chuyên ngành của Sở Ngoại vụ. Cũng chính từ đây, Thanh tra Bộ Ngoại giao có thêm chức năng định hướng nội dung, hướng dẫn nghiệp vụ đối với thanh tra các Sở Ngoại vụ địa phương”, Chánh Thanh tra Bộ Ngoại giao Phạm Việt Anh nhấn mạnh.

Đặc biệt, Luật Thanh tra năm 2010 với nhiều điểm mới đã nâng cao tính minh bạch của hoạt động thanh tra, theo đó, các cơ quan thanh tra phải nghiên cứu đổi mới lề lối làm việc, nâng cao chất lượng, trách nhiệm và hiện đại hóa hoạt động của mình. Thanh tra Bộ Ngoại giao cũng đứng trước yêu cầu đổi mới từ nhận thức đến hoạt động, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước của Bộ trong bối cảnh các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động ở tất cả các cấp, các ngành.

Bên cạnh việc thanh tra các cơ quan đại diện lớn, Thanh tra Bộ đã đưa ra các kế hoạch thanh tra các cơ quan đại diện ở các địa bàn khó khăn để kịp thời phản ánh, kiến nghị, đặc biệt là về cơ chế, chính sách đối với các nhóm địa bàn này.

Vì vậy, công tác thanh tra thực sự đã có chuyển biến mạnh, từ cách tiếp cận đến hoạt động trên thực tế, phát huy hiệu quả cao đối với công tác quản lý Nhà nước, phòng ngừa sai phạm, giúp các đơn vị rà soát, nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn về chức năng, nhiệm vụ của chính mình, hỗ trợ các đơn vị tuân thủ pháp luật và phát huy chức năng quản lý của mình đối với hoạt động đối ngoại trong phạm vi được phân công.

Chánh Thanh tra Bộ khẳng định: Thanh tra chuyên ngành ngoại giao là công tác hoàn toàn mới, nhưng được chú trọng và phát triển khá nhanh, đúng hướng và bài bản với số lượng cuộc thanh tra tăng dần.

Thành công bước đầu đáng khích lệ nhất là sự trưởng thành nhanh chóng của cán bộ Thanh tra Bộ. Cán bộ Thanh tra ngoại giao không những phải thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành đúng quy định, chuẩn mực mà còn phải có đủ năng lực và trình độ để hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ cho thanh tra các Sở Ngoại vụ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về đối ngoại của Bộ Ngoại giao và tăng cường quan hệ giữa Bộ Ngoại giao và các địa phương, đồng thời, được các địa phương tin cậy và đánh giá cao.

Sự trưởng thành

Suốt nửa thế kỷ qua, Thanh tra Bộ vẫn luôn là đơn vị “gọn nhẹ, hợp lý và tiết kiệm”, với biên chế chưa khi nào vượt quá 15. Cán bộ thanh tra đều trưởng thành từ cán bộ ngoại giao, ít có điều kiện được đào tạo bài bản, chính quy về chuyên môn, nghiệp vụ, thời gian công tác tại đơn vị cũng không cố định như tại thanh tra các bộ, ngành.

Song, được sự chỉ đạo sát sao của các thế hệ lãnh đạo Bộ và sự chỉ đạo chuyên môn của Thanh tra Chính phủ, từ một đơn vị mang tính nội bộ, Thanh tra Bộ đã vươn lên, đáp ứng yêu cầu của công tác thanh tra, tiếp dân, giải quyết KN,TC và phòng, chống tham nhũng (PCTN).

Công tác thanh tra hành chính được tăng cường cả về chiều rộng và chiều sâu, không chỉ giải quyết vụ việc, mà được tiến hành thường xuyên, theo kế hoạch, có định hướng, trọng tâm, tuân thủ đúng quy trình, quy định. Việc lựa chọn đối tượng thanh tra cũng có sự điều chỉnh. Bên cạnh việc thanh tra các cơ quan đại diện lớn, Thanh tra Bộ đã đưa vào kế hoạch thanh tra các cơ quan đại diện ở địa bàn khó khăn để kịp thời phản ánh, kiến nghị, đặc biệt là về cơ chế, chính sách đối với các nhóm địa bàn này.

Tập thể cán bộ, lãnh đạo Thanh tra Bộ được tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao với những thành tích đạt được. Ảnh: Thái Hải

Công tác tiếp công dân và giải quyết KN, TC được tiếp tục hoàn thiện, ngày càng nề nếp, bài bản với quy chế tiếp công dân của Bộ Ngoại giao, các đơn thư KN, TC được xử lý dứt điểm, không có đơn thư tồn đọng và khiếu kiện đông người, vượt cấp. Hiện nay, kết quả tiếp công dân, giải quyết KN,TC tại Bộ Ngoại giao đã được kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về giải quyết KN,TC của Thanh tra Chính phủ.

Công tác PCTN của Bộ Ngoại giao đã được đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị đánh giá cao, đã ngăn chặn, không để xẩy ra hành vi tham nhũng trong cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

“Nhưng có lẽ sự trưởng thành nổi bật nhất của Thanh tra Bộ thể hiện ở tầm nhận thức và bản lĩnh của cán bộ thanh tra qua các thời kỳ đã dần được nâng cao, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong các hoàn cảnh, tình hình khác nhau”, ông Phạm Việt Anh nói.

Kết quả đáng ghi nhận

Những thành quả trải qua 50 năm của Thanh tra Bộ Ngoại giao đã được Đảng và Nhà nước, Bộ Ngoại giao, Thanh tra Chính phủ và nhiều cơ quan ghi nhận và trao tặng nhiều phần thưởng lớn, đó là: Huân chương Lao động hạng Ba (2004 -2008), Huân chương Lao động hạng Hai (2011 - 2015); Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (2003 - 2005) và (2010 - 2012); Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ về thành tích trong thực hiện Luật PCTN từ năm 2005 - 2015 và hàng loạt cờ thi đua, bằng khen của Thanh tra Chính phủ, Tổng Thanh tra và Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao…

Ngoài những danh hiệu cao quý đó, thì sự đánh giá và tin cậy của lãnh đạo Bộ, sự thông hiểu, chia sẻ, hợp tác ngày một tích cực của các đơn vị trong Bộ và các địa phương cũng là nguồn động viên lớn nhất của tập thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động Thanh tra Bộ.

“Nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ qua, với bao nỗ lực của các thế hệ, dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của lãnh đạo Bộ, đã để lại trong mỗi cán bộ Thanh tra Ngoại giao những kỷ niệm riêng khó phai, nhưng tất cả đều chung niềm tự hào và hạnh phúc được đóng góp tích cực vào ngôi nhà chung của Thanh tra Việt Nam và góp phần vào việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của ngành Ngoại giao”, Chánh Thanh tra Bộ Ngoại giao Phạm Việt Anh vui mừng nói.

Thái Hải